کاربردها، انواع و عوامل مؤثر بر قیمت خرما ضایعاتی

خرما ضایعاتی شاید در نگاه اول محصولی کم‌ارزش به نظر برسد، اما در واقع یکی از مهم‌ترین مواد اولیه در صنایع غذایی، خوراک دام و تولید فرآورده‌های صنعتی محسوب می‌شود. در سال‌های اخیر، با افزایش قیمت خرمای درجه‌یک و رشد تقاضا در صنایع خمیر خرما، شیره، الکل، سرکه و حتی خوراک دام، بازار خرما ضایعاتی رونق قابل توجهی یافته است.

در این مقاله، به بررسی کامل قیمت خرما ضایعاتی در سال ۱۴۰۴، عوامل مؤثر بر تغییر قیمت، انواع خرما ضایعاتی، کاربردهای صنعتی و کشاورزی آن و همچنین آینده بازار این محصول خواهیم پرداخت.

خرما ضایعاتی چیست؟

خرما ضایعاتی به خرمایی گفته می‌شود که به دلایل مختلف از چرخه‌ی فروش خرمای درجه‌یک حذف می‌شود اما هنوز ارزش مصرف و فرآوری دارد. این خرما ممکن است از نظر ظاهری، رنگ، اندازه، یا سلامت پوست ایراد جزئی داشته باشد اما گوشت و شیره آن قابل استفاده است.

به‌طور کلی خرمای ضایعاتی شامل موارد زیر است:

خرمای ترک‌خورده یا له‌شده هنگام برداشت

خرمای مانده در انبار که تغییر رنگ داده است

خرمای نامرغوب‌تر در فرایند سورتینگ

خرمای دارای رطوبت بالا که برای صادرات مناسب نیست

باقی‌مانده خرما در سردخانه‌ها یا کارگاه‌های بسته‌بندی

این نوع خرما پس از جمع‌آوری، معمولاً به کارخانه‌ها و کارگاه‌هایی فروخته می‌شود که از آن برای تولید محصولات فرآوری‌شده استفاده می‌کنند.

انواع خرما ضایعاتی در بازار

خرمای ضایعاتی بر اساس نوع رقم، میزان رطوبت و کاربرد نهایی تقسیم‌بندی می‌شود:

خرما ضایعاتی کبکاب و سایر:
این نوع خرما به دلیل شیره‌ی زیاد و بافت گوشتی، برای تولید خمیر خرما، شیره خرما و الکل صنعتی بسیار مناسب است.

خرما ضایعاتی مضافتی:
خرمای مضافتی ضایعاتی معمولاً نرم‌تر و شیرین‌تر است و در صنایع غذایی و تولید شربت و کارامل استفاده می‌شود.

خرما ضایعاتی خشک‌تر (نظیر پیارم و زاهدی):
از این نوع بیشتر در تولید خوراک دام یا ترکیب با فرآورده‌های انرژی‌زا استفاده می‌شود.

خرمای ضایعاتی ترکیبی:
ترکیبی از چند نوع خرماست که به صورت فله‌ای و با قیمت پایین‌تر در بازار عرضه می‌شود.

کاربردهای خرما ضایعاتی در صنایع مختلف

خرمای ضایعاتی به‌دلیل داشتن قند و مواد مغذی بالا، در صنایع متعددی به‌عنوان ماده اولیه استفاده می‌شود.

۱. تولید خمیر خرما

یکی از مهم‌ترین مصرف‌کنندگان خرمای ضایعاتی، کارخانجات تولید خمیر خرما هستند. این خرما پس از شست‌وشو و حرارت‌دهی، له شده و به خمیری نرم تبدیل می‌شود که در شیرینی‌پزی، نان خرمایی و محصولات انرژی‌زا کاربرد دارد.

۲. تولید شیره خرما

به دلیل شیره‌ی طبیعی بالا، خرمای ضایعاتی منبع خوبی برای تولید شیره خرما است. در این فرایند، خرما جوشانده و صاف می‌شود تا شیره‌ی غلیظی به‌دست آید که در صنایع غذایی و صادراتی مصرف دارد.

۳. تولید الکل و سرکه خرما

بسیاری از واحدهای صنعتی از خرمای ضایعاتی برای استخراج الکل صنعتی و تولید سرکه خرما استفاده می‌کنند، زیرا هزینه‌ی ماده اولیه پایین‌تر است اما بازده قند بالا می‌ماند.

۴. خوراک دام و طیور

خرمای خشک و له‌شده به عنوان منبع انرژی طبیعی در خوراک دام نیز به‌کار می‌رود. در ترکیب با سبوس یا کنجاله، خوراکی مغذی و پرانرژی برای دام‌های سنگین فراهم می‌کند.

بررسی قیمت خرما ضایعاتی در سال ۱۴۰۴

قیمت خرما ضایعاتی در بازار سال ۱۴۰۴ تحت تأثیر عوامل مختلفی قرار گرفته است. با توجه به افزایش قیمت خرماهای درجه‌یک، تقاضا برای خرمای ضایعاتی در صنایع فرآوری بیشتر شده و این موضوع باعث رشد قیمت آن نسبت به سال گذشته شده است.

در حال حاضر (پاییز ۱۴۰۴) قیمت‌ها در بازار به‌طور میانگین به شکل زیر گزارش می‌شود:

خرما ضایعاتی فله‌ای (ترکیبی): بین ۲۰,۰۰۰ تا ۳۵,۰۰۰ تومان به ازای هر کیلوگرم

خرمای ضایعاتی کبکاب و سایر (برای خمیر خرما): حدود ۴۰,۰۰۰ تا ۵۵,۰۰۰ تومان

خرمای ضایعاتی خشک‌تر (برای خوراک دام): بین ۱۵,۰۰۰ تا ۲۵,۰۰۰ تومان

این قیمت‌ها بسته به نوع خرما، میزان رطوبت، حجم خرید، فصل برداشت و هزینه حمل‌ونقل متغیر است.

عوامل مؤثر بر قیمت خرما ضایعاتی

قیمت خرما ضایعاتی برخلاف ظاهر ساده‌اش، تابع چند عامل کلیدی است:

فصل برداشت و حجم تولید:

در ماه‌های برداشت (شهریور تا آبان)، عرضه زیاد است و قیمت‌ها کاهش می‌یابد، اما در فصل‌های بعدی، به دلیل محدود شدن موجودی انبار، قیمت افزایش پیدا می‌کند.

نوع رقم و منطقه تولید:

خرمای ضایعاتی کبکاب و سایر معمولاً گران‌تر از ضایعات زاهدی است چون شیره‌ی بیشتری دارد.

کیفیت و میزان شیره:

هرچه خرما تازه‌تر و شیره‌دارتر باشد، برای صنایع خمیر و شیره مناسب‌تر و قیمت بالاتری دارد.

هزینه‌های حمل و فرآوری:

چون خرما ضایعاتی اغلب در تناژ بالا خرید و حمل می‌شود، افزایش هزینه‌ی سوخت و انبارداری مستقیماً در قیمت تأثیر دارد.

افزایش تقاضای صنعتی:

رشد مصرف خمیر خرما در صنایع شیرینی‌پزی و غذایی کشور باعث شده کارخانجات بیشتری به سمت خرید خرمای ضایعاتی بروند.

بازار مصرف و آینده خرما ضایعاتی

با توجه به شرایط اقتصادی و نیاز صنایع داخلی به مواد اولیه ارزان‌تر، انتظار می‌رود بازار خرمای ضایعاتی در سال‌های آینده نیز رشد پایداری داشته باشد. کارخانه‌های تولید خمیر خرما، شیره و خوراک دام بخش عمده‌ای از این بازار را به خود اختصاص داده‌اند.

پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهد که اگر قیمت خرمای درجه‌یک همچنان بالا باقی بماند، تقاضا برای خرمای ضایعاتی افزایش یافته و قیمت آن نیز در محدوده‌ی ۳۰ تا ۵۰ هزار تومان تثبیت خواهد شد. در صورت افزایش صادرات فرآورده‌های خرمایی، حتی امکان رشد بیشتر این نرخ نیز وجود دارد.

مزایای اقتصادی خرید خرما ضایعاتی برای صنایع

صرفه‌جویی در هزینه‌ها: قیمت پایین‌تر ماده اولیه باعث کاهش بهای تمام‌شده‌ی محصولات می‌شود.

دسترسی آسان در حجم بالا: خرمای ضایعاتی به صورت فله‌ای و در تناژ بالا قابل تأمین است.

مناسب برای فرآوری صنعتی: بافت نرم و قند بالا، عملکرد مناسبی در دستگاه‌های آسیاب و خمیرگیر دارد.

کاهش ضایعات کشاورزی: استفاده از خرمای نامرغوب در صنایع، به حفظ منابع و پایداری محیط‌زیست کمک می‌کند.

نکاتی برای خریداران خرما ضایعاتی

قبل از خرید، از نوع خرما (کبکاب، سایر یا ترکیبی) و میزان رطوبت آن اطلاع دقیق داشته باشید.

خرماهای بیش از حد تر و کپک‌زده برای استفاده صنعتی مناسب نیستند.

خرید مستقیم از تولیدکنندگان یا کارگاه‌های فرآوری خرما در استان‌های بوشهر، خوزستان و فارس می‌تواند قیمت تمام‌شده را کاهش دهد.

در صورت مصرف برای خمیر خرما، خرمای کبکاب و سایر بهترین گزینه‌ها هستند.

خرما ضایعاتی یکی از اجزای مهم زنجیره ارزش خرما در ایران است که نقش کلیدی در صنایع غذایی، خوراک دام و فرآورده‌های صنعتی دارد. با رشد قیمت خرمای مرغوب در سال ۱۴۰۴، بازار خرمای ضایعاتی بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته است.قیمت خرما ضایعاتی در سال جدید بسته به نوع و کیفیت بین ۲۰ تا ۵۵ هزار تومان متغیر است. عوامل اقلیمی، هزینه‌های حمل‌ونقل و رشد مصرف صنعتی از مهم‌ترین دلایل نوسان قیمت‌ها هستند.به نظر می‌رسد در آینده نزدیک، خرما ضایعاتی به عنوان منبعی اقتصادی، کاربردی و قابل اعتماد برای صنایع فرآوری جایگاه محکم‌تری در بازار ایران و حتی صادرات محصولات ثانویه به دست خواهد آورد.

قیمت خرما ضایعاتی

برای اخذ قیمت و خرید فروش انواع خرما ضایعاتی با ما در تماس باشید:

واتس اپ 09023771052